Operacje kręgosłupa, terapie farmakologiczne i fizjoterapia są obecnie powszechnie i szeroko wykorzystywane w leczeniu zwyrodnienia kręgosłupa. Poza fizjoterapią terapie te nie mają jednak wpływu na przywrócenie biopotencjału regeneracyjnego krążków międzykręgowych – klucza do zdrowia kręgosłupa. W przeciwieństwie do nich fonowanie, poprzez które do organizmu dostarcza się mikrowibracje akustyczne, działa na przyczynę choroby powodującej ból pleców, szyi czy krzyża.
Zwyrodnienia kręgosłupa skutkują dolegliwościami bólowymi. Ból kręgosłupa powoduje z kolei, że odruchowo przyjmuje się postawę, która przynosi ulgę. To działanie doraźne, które z czasem może jednak przynieść więcej szkody niż pożytku. Dzieje się tak, ponieważ skutkiem napięć i naprężeń, jakie powstają podczas przyjmowania wymuszonej postawy (która wprawdzie pomaga w uśmierzeniu bólu, ale jest postawą nienaturalną), jest pogłębienie problemów krążeniowych w kręgosłupie. W konsekwencji pogarsza się stan krążków międzykręgowych i otaczających je tkanek, a ból pojawia się ponownie i/lub ulega nasileniu.
Cel leczenia zwyrodnień kręgosłupa to nie tylko likwidacja bólu pleców
Podstawowe cele leczenia zwyrodnień kręgosłupa to:
- Likwidacja bólu – dzięki temu ciało przestanie odruchowo przyjmować wymuszoną pozycję, a to kolei zabezpieczy przed powstaniem napięć mięśniowych i gorszym ukrwieniem kręgosłupa.
- Poprawa krążenia w obszarze objętym zwyrodnieniem – dotyczy zarówno krążenia zaopatrzeniowego, jak i odtruwającego. Dzięki temu regeneracja tkanek i oczyszczanie chorych obszarów z toksyn będą przebiegać sprawniej. Celem leczenia jest więc poprawa:
- krążenia tętniczego doprowadzającego tlen i składniki odżywcze;
- krążenia żylnego i przepływu limfy, poprzez które z tkanek usuwane są dwutlenek węgla, szkodliwe metabolity i martwe komórki;
- Wzmocnienie mięśni zaangażowanych w utrzymanie sprawności ruchowej w obszarze kręgosłupa, gdyż dzięki temu powstaną warunki sprzyjające sprawnemu krążeniu i odtruwaniu oraz amortyzacji nerwowo-mięśniowej.
Nie wszystkie metody leczenia umożliwiają osiągnięcie wszystkich wymienionych celów terapeutycznych. Przyjrzyjmy się temu, dlaczego tak się dzieje.
Operacje kręgosłupa – nieodwracalna ingerencja w oś ciała
Celem leczenia chirurgicznego stanów zwyrodnieniowych kręgosłupa jest likwidacja bólu dzięki odciążeniu fragmentu kręgosłupa objętego zwyrodnieniami i ich konsekwencjami. Fachowo nazywa się to odbarczeniem kręgosłupa.
Leczenie chirurgiczne w obszarze kręgosłupa można przeprowadzić obecnie na dwa podstawowe sposoby, wykonując:
- operacje otwarte kręgosłupa – to klasyczne metody chirurgiczne, które silnie ingerują w tkanki, są bardzo obciążające dla organizmu i przez to nie są dostępne dla osób o słabszym zdrowiu ogólnym;
- zabiegi małoinwazyjne z wykorzystaniem endoskopu i pod kontrolą nowoczesnych technik obrazowania: USG, rezonansu magnetycznego (MRI), tomografii komputerowej (TK). Są zdecydowanie mniej obciążające dla organizmu, ponieważ do operowanego odcinka chirurg dostaje się przez niewielkie nacięcie w tkankach.
Ponieważ zwyrodnienia kręgosłupa mogą dotknąć każdy jego odcinek, zatem zabiegi chirurgiczne przeprowadzane mogą być na odcinku szyjnym, piersiowym, lędźwiowym i krzyżowym. Operacje odcinka lędźwiowo-krzyżowego wykonywane są obecnie najczęściej.
Leczenie chirurgiczne kręgosłupa jest różne w zależności od przyczyny, lokalizacji i skutków choroby. Wykonuje się operacje:
- przepukliny jądra miażdżystego kręgosłupa – są to zabiegi przeprowadzane w sytuacji tzw. wypadnięcia dysku;
- usunięcia dysku;
- kręgozmyków;
- służące leczeniu skolioz;
- ukierunkowane na nastawianie złamań trzonów kręgów – tego typu uszkodzenia mogą być późną konsekwencją zwyrodnienia kręgosłupa.
Operacje kręgosłupa powinno się przeprowadzać tylko i wyłącznie w najcięższych przypadkach, gdyż nawet w swej małoinwazyjnej wersji (laparoskopowej) są to ingerencje w organizm o nieodwracalnym charakterze. Jeśli zakończą się niepowodzeniem – co wcale nie jest rzadko spotykane – nie ma możliwości przywrócenia stanu sprzed zabiegu.
Choć operacje chirurgiczne mogą przynieść ulgę w bólu, nie likwidują przyczyny choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, ponieważ służą jedynie odciążeniu kręgosłupa, natomiast nie pobudzają biopotencjału regeneracyjnego krążków i kręgów.
Leczenie farmakologiczne – jedynie doraźna ulga w cierpieniu
Leki przeciwbólowe w postaci tabletek, płynów, żeli, zastrzyków czy kroplówek to środki jedynie na tymczasowe zniesienie lub ograniczenie bólu w obszarze dotkniętym zwyrodnieniem, bez uruchamiania procesów regeneracyjnych w leczonym rejonie.
W stanach zwyrodnieniowych wykorzystywane są w terapii następujące kategorie produktów farmakologicznych:
- niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – ich zaletą jest szybkość uśmierzania bólu nawet o dość silnym natężeniu, ale wadą – możliwość uszkodzenia narządów wewnętrznych;
- steroidowe leki przeciwzapalne (leki hormonalne) – wyciszają ból dzięki wyhamowaniu reakcji zapalnej, ale również powodują wiele skutków ubocznych i nie pobudzają biopotencjału regeneracyjnego kręgów i krążków;
- spazmolityki – ich rolą jest zmniejszyć lub zlikwidować niefizjologiczne napięcie mięśni. Likwidacji napięcia mięśniowego nie towarzyszy jednak poprawa krążenia i będąca jej konsekwencją – lepsza kondycja obszaru dotkniętego zwyrodnieniem. Trzeba też podkreślić silne efekty niepożądane leków tej klasy;
- blokada zewnątrzoponowa – podawana doraźnie przy silnym, ostrym bólu do przestrzeni znajdującej się między oponą twardą a okostną pokrywającą kręgi. Duże minusy stosowania blokady to liczne działania niepożądane i niemożność częstego zastosowania tej metody.
Fizjoterapia w leczeniu bólu kręgosłupa
Zaliczamy tu metody, dzięki którym można działać kompleksowo na kręgosłup i osiągać wszystkie cele leczenia choroby zwyrodnieniowej, czyli likwidację bólu, wzmocnienie mięśni i poprawę krążenia w obszarze sąsiadującym z kręgosłupem. Fizjoterapia ma jednak zasadnicze dwie wady: nie można jej stosować u osób borykających się ze stanem zapalnym ani na bolesnych obszarach.
Wśród metod fizjoterapeutycznych w leczeniu zwyrodnień kręgosłupa wykorzystywane są różne techniki, ale za najważniejszą uważa się kinezyterapię. Poza nią stosowane są:
- gimnastyka – indywidualna lub grupowa;
- masaże;
- kąpiele lecznicze;
- krioterapia;
- ultradźwięki;
- leczenie prądami;
- biostymulacja laserowa;
- fototerapia;
- Nordic Walking;
- pływanie… i inne.
Fonowanie rozwiązuje problem bólu pleców kompleksowo
Przypomnijmy: zwyrodnienia kręgosłupa powstają wskutek przewagi procesów niszczenia w segmencie motorycznym kręgów nad odbudową tworzących ten obszar tkanek. Zjawisko to wynika z upośledzonego krążenia krwi i limfy, do czego dochodzi przy niedostatku aktywności fizycznej lub w sytuacji, gdy przyjmuje się długotrwale lub często wymuszoną postawę ciała. Zatem metody leczenia powinny skupiać się nie tylko na uśmierzaniu bólu kręgosłupa spowodowanego zwyrodnieniem, ale również – i przede wszystkim – na przywróceniu takiej sprawności odbudowy tkanek tworzących krąg i krążek międzykręgowy, aby procesy niszczenia przestały dominować. W pełni biologiczna terapia zwyrodnień kręgosłupa służy zatem ostatecznie przywróceniu naturalnej, fizjologicznej harmonii procesów służących stałej przebudowie tkanek kręgu i krążka międzykręgowego. Osiąga się to poprzez przywrócenie odpowiedniego odżywienia, stałego dotlenienia i sprawnej detoksykacji tkanek kręgosłupa.
Tego celu nie da się osiągnąć, stosując farmakologiczne środki przeciwbólowe czy przeprowadzając operacje (nawet w małoinwazyjnej odsłonie), gdyż oba sposoby leczenia zawsze likwidują jedynie skutek choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa (trwale lub doraźnie) a nie jej przyczynę.
Osiągnięciu wspomnianej wyżej fizjologicznej równowagi między procesami przebudowy tkanek kręgosłupa służą fizjoterapia oraz fonowanie – metoda wykorzystująca mikrowibracje wytwarzane przez urządzenie medyczne Vitafon.
Ponieważ kinezyterapii, gymnastyki i innych form fizjoterapii nie można stosować u każdej osoby, jedynym rozwiązaniem dla każdego i w każdym przedziale wiekowym pozostaje fonowanie.
Dzięki działaniu wibroakustycznemu na komórki możliwe jest m.in. likwidowanie obrzęku w tkankach i związanego z nim bólu oraz przyspieszenie procesu regeneracyjnego w mięśniach i nerwach, a także – w układzie krwiotwórczym. Tym samym, stosując jedną metodę i jedno urządzenie, osiąga się wszystkie cele leczenia zwyrodnień kręgosłupa.